واحد مراقبت

  1. خانه
  2. chevron_right
  3. مقالات
  4. chevron_right
  5. واحد مراقبت

واحد مراقبت پنوماتیک

آشنایی با واحد مراقبت پنوماتیک

یکی از تجهیزات مهم در صنعت پنوماتیک می باشد که هدف از ساخت آن، فراهم کردن هوای خالص و فشرده برای سیستم پنوماتیک است. این واحد یکی از اجزای اصلی پنوماتیک می باشد و محل قرارگیری آن در میانه خط تغذیه هوای فشرده است. دستگاه های صنعتی که واحد مراقبت پنوماتیک دارند، عمر بیشتری دارند و کمتر دچار مشکل می شوند.

در سیستم های اتوماتیک صنعتی، تجهیزات پنوماتیکی نقش مهمی را ایفا می کنند. با کمی دقت در این دستگاه ها می توان انواع سیلندرهای پنوماتیک را مشاهده کرد که برای راه اندازی بسیاری از آن ها، بهترین منبع انرژی هوای فشرده می باشد. البته خلوص این هوای فشرده بسیار مهم است و این خلوص بایستی به اندازه ای باشد که درون آن اثری از قطرات آب و ذرات معلق دیده نشود تا راندمان دستگاه ها به حداکثر برسد. به همین علت از واحد مراقبت پنوماتیک استفاده می شود.

واحد مراقبت چیست؟

در سیستم های گوناگون تولید هوای فشرده، واحد مراقبت وظیفه دارد که یک فیلتراسیون قدرتمند ایجاد کند و هوای فشرده را آماده سازی کند. این فیلتراسیون باید به صورتی عمل کند که هوایی که به قسمت های مختلف پنوماتیک تحویل داده می شود، فاقد هرگونه ناخالصی و کاملا خشک باشد. به طور کلی می توان گفت وظیفه واحد مراقبت پنوماتیک، تامین هوای فشرده مطلوب سیستم های پنوماتیکی می باشد.

اما پیش از ورود به بحث فنی واحد مراقبت، می خواهیم بدانیم به چه علتی هوایی که از سمت کمپرسور تحویل داده می شود، احتیاج به تسویه دارد؟ بسیاری از دستگاه های اتوماتیک به هوای فشرده شده نیاز دارند. این هوا به وسیله کمپرسورهای صنعتی تولید می شود. اما این کمپرسورها، هوای مورد نیاز خود را از محیط اطرافشان می گیرند که امکان دارد دارای رطوبت یا ذرات معلق باشد. در این شرایط، کمپرسور نمی تواند رطوبت یا ناخالصی های موجود در هوا را از بین ببرد. حتی در خشک ترین مناطق نیز مقداری رطوبت در هوا وجود دارد که برای استفاده در سیستم پنوماتیک مطلوب نمی باشد و بایستی حذف شود.

چرا که باعث بروز اشکالاتی در سیستم می شود. در این شرایط واحد مراقبت پنوماتیک نقش مهمی ایفا می کند و هر گونه رطوبت موجود در هوای سیستم های پنوماتیکی را به طور کامل حذف می کند و مانع آسیب دیدن آن ها می شود. واحد های مراقبت پنوماتیکی از سه بخش فیلتر، روغن زن و رگولاتور تشکیل می شود که برای آگاهی از طرز کار واحد مراقبت پنوماتیک، عملکرد و ویژگی های هر یک را در ادامه توضیح می دهیم.

واحد مراقبت پنوماتیک

به چه دلیلی اماده سازی هوای فشرده لازم است؟

آماده سازی هوای فشرده برای مهیا کردن سه ویژگی کلیدی و مهم برای هوای فشرده مصرفی می باشد:

  • کیفیت (میزان آب، ذرات و روغن)
  • کمیت ( کم ترین و بیشترین میزان عبوری هوای فشرده)
  • فشار (کم ترین و بیشترین فشار و دقت تنظیم آن)
  • فیلتر

هوای فشرده تولید شده، هنگام خروج از کمپرسور، گرم، کثیف و دارای رطوبت می باشد که می تواند موجب کاهش عمر تجهیزاتی مانند شیر ها و سیلندر ها شود. (مقداری از رطوبت هوا در حین تراکم در کمپرسور به صورت آب در کف کمپرسور جمع می شود اما مقداری از رطوبت در هوا باقی می ماند.) به همین دلیل پیش از استفاده از هوای فشرده نیاز به فیلتر شدن، تنظیم فشار و در برخی موارد روان کاری وجود (ترکیب با روغن) دارد.

وجود یک فیلتر ، هوای فشرده را تمیز می کند، به صورتی که با تحت فشار قرار دادن هوا و به دام انداختن ذرات جامد مانند گرد و غبار و خاک و سیالاتی مانند آب و روغن، سیال مصرفی را پاکسازی می کند. در خط هوای فشرده، فیلتر در نزدیکی رگلاتور، روغن زن، شیر کنترل جهت و عملگر هایی مانند سیلندر و موتور نصب می گردد.

آنچه در مورد فیلتر ها حائز اهمیت است، تخلیه محفظه ی پایین فیلتر می باشد، چرا که آلودگی های جدا شده به وسیله فیلتر در محفظه پایین فیلتر جمع می گردد و عدم تخلیه آن باعث برگشت آلودگی به هوا خواهد شد، این تخلیه می تواند به صورت دستی یا اتوماتیک باشد که قطعا اتوماتیک بودن تخلیه بر قیمت نهایی محصول تاثیر می گذارد.

اندازه المان های فیلتر در مقدار اندازه ذرات خارجی جدا شده موثر می باشد، به این صورت که اگر اندازه منافذ موجود روی فیلتر ۲۰ میکرون باشد، ذارت کوچکتر از ۲۰ میکرون فیلتر نخواهند شد. شکل زیر نماد شماتیک برای فیلتر با تخلیه اتوماتیک و تخلیه دستی را نشان می دهد.

انواع فیلترها

همان طور که گفته شد وظیفه فیلترها جداسازی ذرات جامد و قطرات میعان شده از هوا می باشد. ذرات بزرگ تر در فیلترها گیر کرده و مایعات (اب یا روغن) به وسیله نیروی گریز از مرکز از هوا جدا می شود.

جدا سازی با نیروی گریز از مرکز

جداسازی با نیروی گریز از مرکز مثل یک فیلتر درشت (دارای منافذ درشت) برای قطرات آب و ذرات درشت گرد و غبار و آلودگی ها می باشد. یک سری پره برای ایجاد گردابه و چرخاندن هوا در ورودی فیلتر قرار می گیرد که موجب می شود هوا به سرعت به چرخش درآید. در نتیجه نیروی گریز از مرکز ایجاد شده ذرات سنگین تر مانند قطرات آب و یا ذرات سنگین دیگر، به دیواره فشرده می شوند و در نهایت در قسمت محفظه پایین کاسه جمع آوری می شود که در اصطلاح به این محفظه کاسه فیلتر به همراه شیر تخلیه نیز گفته می شود.

فیلترهای اولیه

فیلترهای اولیه مانند یک نوع صافی هستند که معمولا به شکل استوانه بوده و هوا از خارج به داخل این استوانه جریان دارد و ذرات جامد و در سطح خود مقدار کمی از آب یا روغن را نگه می دارد. برخی از این نوع فیلترها یک بار مصرف بوده و برخی دیگر قابلیت تمیز شدن و استفاده دوباره را دارند. سایز این فیلترها بین ۲۵ تا ۴۰ میکرون بوده که برای کاربردهای معمولی مناسب هستند.

میکرو فیلترها

این نوع فیلترها کاربرد وسیع تری دارند و ذرات باقی مانده روغن را به مقداری کم تر از ۰٫۰۱ میلی گرم در هر متر مکعب می رساند. این مقدار با کلاس کیفیت هوای فشرده برابر می باشد (به معنی عاری بودن نسبی هوا از روغن). ذرات گردوغبار با سایز بزرگ تر از ۰٫۱ میکرومتر نیز فیلتر می شوند که مطابق با کلاس یک پاکیزگی هوای فشرده است.

میکرو فیلترها از لایه ها و غشاهای مختلفی تشکیل شده اند که در آنها هوا از داخل به سمت خارج جریان پیدا می کند این امر باعث می شود که ذرات آب و روغن با گذشت زمان به طرف خارج فیلتر رفته و در محفظه ی جمع آوری، جمع شود. علاوه بر آن عمر فیلتر نیز زیاد شود.

فیلتر کربن فعال

در فیلتر کربن فعال، هیدرو کربن ها به کربن های اصلی می چسبند و به همین دلیل تمامی فیلترهای کربن فعال یک بار مصرف می باشند و قابلیت استفاده مجدد را ندارند. مزه ها و بوهایی که به وسیله میکروفیلترها از سیستم حذف نمی شوند به راحتی به وسیله فیلترکربن فعال به دام می افتند.

همواره بایستی فیلترکربن فعال بعد از خشک کن و میکروفیلتر قرار بگیرد (تا عمر کاری بیشتری داشته باشد). گاهی اوقات لازم است که یک میکرو فیلتر در قسمت پایین فیلتر کربن فعال نیز نصب گردد. چرا که هوای فشرده می تواند ذرات بسیار ریز کربن با اندازه ۱  میکرون را از فیلتر خارج کند.

مهم ترین ویژگی فیلترها در واحد مراقبت پنوماتیک

مهم ترین ویژگی فیلترهای پنوماتیک درجه جداسازی و یا راندمان آن ها است که نشان دهنده درصد ذراتی است که با یک اندازه ویژه و خاص می تواند آن را جداسازی کند. راندمان برای یک اندازه خاص بیان می شود. عمل فرآیند تجزیه یک فیلتر پنوماتیک حتی بعد از کارکرد طولانی و با آلودگی زیاد نیز حفظ می شود. اما در این وضعیت ممکن است افت فشار به صورت نامطلوب افزایش یافته و فیلتر تبدیل به یک هدردهنده انرژی شود. برای تشخیص به موقع زمان تعویض فیلتر، بازرسی بصری و یا اندازه گیری اختلاف فشار در زمان عبور هوا از فیلتر بایستی انجام گیرد.

بهترین روش برای جداسازی رطوبت موجود در هوای فشرده

صحیح ترین روش برای جداسازی رطوبت موجود در هوای فشرده، استفاده از یک خشک کن است. اگر به هر دلیلی امکان استفاده کردن از خشک کن وجود نداشته باشد، بایستی از فیلترها برای جداسازی آب استفاده شود. برای این منظور توصیه می گردد که از فیلترهایی با سایز ۱ میکرون و ۰٫۰۱ میکرون استفاده شود.

  • رگلاتور

در واحد مراقبت پنوماتیک تغییرات فشار در لوله ها ممکن است تاثیرات منفی در مشخصات سوءیچینگ شیرها، زمان حرکت سیلندرها و مشخصات زمانی شیرهای کنترل جریان و شیرهای حافظه بگذارد. به همین دلیل فشار ثابت پیش نیازی برای عملکرد بدون مشکل یک کنترل پنوماتیک است. برای ایجاد فشار ثابت در رگلاتورها در بخش مرکزی شبکه هوای فشرده قرار داده می شود تا از تامین فشار ثابت (فشار ثانویه) علی رغم نوسانات فشار در حلقه اصلی (فشار اولیه) اطمینان حاصل گردد.

تنظیم کننده فشار بعد از فیلتر قرار می گیرد و وظیفه آن ثابت نگه داشتن فشار با وجود نوسانات فشار و یا مصرف هوا در سیستم است. فشار هوا بایستی قبل از ورود به هر قسمت تنظیم شود و مطابق با نیاز هر یک از قسمت ها باشد. در ادامه به مناسب ترین هوا در سیستم های پنوماتیک که از نظر اقتصادی و تجربی و فنی ثابت شده است پرداخته می شود. با توجه به تطابقی که بین هوای فشرده و راندمان قطعات ایجاد خواهد شد فشار هوا به صورت تقریبی به صورت زیر می باشد:

  • در بخش قدرت۶ بار
  • در بخش کنترل۳ تا ۴  بار

استفاده کردن از فشارهای بالاتر باعث افزایش فرسایش و همچنین استفاده غیر بهینه از انرژی می شود. استفاده از فشارهای پایین تر به خصوص در بخش قدرت موجب کاهش راندمان می شود.

رگلاتور فشار با دهانه تخلیه

عملکرد فشار ورودی (فشار اولیه) در رگلاتور فشار در واحد مراقبت پنوماتیک  همواره بایستی از فشار خروجی (فشار ثانویه) بالاتر باشد. این فشار به وسیله یک دیافراگم تنظیم می شود. فشار خروجی بر یک سطح دیافراگم اعمال می شود و بر سطح دیگر آن نیروی فنر اعمال می گردد که این نیروی فنر توسط یک پیچ قابل تنظیم است. با افزایش فشار خروجی (به عنوان مثال هنگام تغییرات بار سیلندر)، دیافراگم در جهت مخالف نیروی فنر حرکت و موجب کاهش سطح مقطع خروجی در نشیمنگاه شیر می شود و یا آن را به طور کامل مسدود می کند.

سپس قطعه مرکزی دیافراگم باز شده و هوای فشرده از طریق روزنه های تخلیه به اتمسفر تخلیه می شود. هنگامی که فشار خروجی کاهش می یابد، نیروی فنر شیر باز می شود. در نتیجه با پیش تنظیم فشار خروجی، باز و بسته شدن دائمی نشیمنگاه شیر به وجود خواهد آمد. بایستی بدانید که فشار کاری بر روی گیج نمایش داده می شود.

رگلاتور فشار بدون دهانه تخلیه

اگر هوایی در قسمت ثانویه تخلیه نشود، فشار افزایش پیدا کرده و در نهایت دیافراگم بدون فنر فشرده می شود. سطح مقطع خروجی در نشیمنگاه شیر کم و یا بسته می شود و باعث کاهش جریان هوا و یا به طور کامل مسدود شدن آن می شود. هوای فشرده شده تنها زمانی می تواند از شیر جریان یابد که هوا در قسمت ثانویه تخلیه شود.

شکل زیر نماد شماتیک رگولاتور و فیلتر را همراه با یکدیگر نشان می دهد.

فیلتر رگلاتور

نمونه دیگری از انواع اجزای واحد مراقبت، فیلتر رگلاتور می باشد. همان طور که از نامش مشخص است، اجزای تشکیل دهنده ی آن فیلتر و رگلاتور است که در ابتدا فیلتر و در قسمت بالای آن رگلاتور قرار می گیرد، هوای فشرده وارد فیلتر می شود و در این مرحله آلودگی ها و رطوبت موجود در آن حذف می شود، سپس هوای تصفیه شده وارد رگلاتور می شود تا فشار سیال نیز در این مرحله تنظیم شود، نکته ی مهم این است که در این مرحله، افت فشاری که به علت عبور از فیلتر ایجاد شده بود، جبران خواهد شد.

  • روغن زن

روغن زن بعد از فیلتر و رگلاتور در سیستم واحد مراقبت قرار می گیرد. در سیستم های پنوماتیکی امکان آسیب به دلیل ایجاد اصطکاک در سیستم بسیار زیاد است و هدف روغن زن برطرف کردن عامل اصطکاک و آسیب به سیستم می باشد. شکل زیر بخش های مختلف روغن زن را نشان می دهد.

روغن زنی هوای فشرده بایستی به قطعات و اجزایی محدود شود که به روغن زنی نیاز دارند. بهترین نحوۀ روغن زنی این است که روغن زن ها مستقیما در ورودی هر وسیله مصرف کننده نصب گردند. قطعات و اجزایی که به صورت اتوماتیک روغن زنی می شوند بایستی برای قسمت کنترل سیستم پنوماتیکی انتخاب شوند. قانون بنیادی این است که: تهیه هوای فشرده می بایست بدون روغن زنی انجام شود.

نکات زیر بایستی در عملکرد هر روز مورد توجه قرار گیرد :

  1. تا حد ممکن باید از ورود روغن های کمپرسور به داخل شبکه هوای فشرده جلوگیری شود. (بایستی جدا کننده روغن نصب شود.)
  2. از قطعاتی که با هوای فشرده بدون روغن نیز بتوانند کار کنند، استفاده شود.
  3. هنگامیکه یک سیستم با روغن زنی شروع به کار می کند، روغن زنی آن بایستی ادامه پیدا کند.

استفاده از دستگاه روغن زن به وسیله روغن زن های پاششی ممکن است در شرایط زیر ضروری باشد :

  1. در مکان هایی که حرکت های سریع نوسانی مورد نیاز باشد.
  2. در سیلندرهای با قطر بزرگ، که روغن زن بایستی در ورودی این نوع سیلندرها نصب گردد.

با افراط روغن زنی چه مشکلاتی پیش می آید؟

  1. نقص فنی در قطعات.
  2. افزایش مشکلات محیطی
  3. گریپاژ کردن اجزا بعد از زمان خواب طولانی.

توصیه هایی برای نگهداری و مراقبت از روغن زن

  • برای شستشو از الکل و تینر استفاده نشود.
  • لوله روغن پاش با گذشت زمان حالت اولیه خود را از دست داده و بایستی تعویض شود.
  • بیش از حد مجاز روغن در روغن پاش ریخته نشود.
  • تنظیم پیچ روغن پاش را با توجه به مصرف بایستی باز کرد.
  • ویسکوزیته بالای روغن موجب می شود مکش دچار مشکل شود و هوای فشرده میزان چربی مناسبی را نداشته باشد، درنتیجه خرابی قطعات را به دنبال خواهد داشت.
  • سعی شود روغن انتخابی تمیز و عاری از هر نوع آلودگی باشد، چراکه تجربه نشان داده به دلیل وجود آلودگی در روغن و وارد شدن به سیستم هوای فشرده، نقاط حساس در شیرآلات پس از گذشت زمانی کوتاهی خراب می شوند.

بازدید مقدار مصرف روغن

به صورت زیر می توان مقدار مصرف روغن را اندازه گیری کرد: مقدار توصیه شده مصرف روغن برای یک متر مکعب هوا ، ۱ تا ۱۰ قطره است. برای اندازه گیری صحیح می توان به صورت زیر عمل کرد: یک مقوای سفید را تقریبا در ۱۰ سانتیمتری دهانه تخلیه شیر قدرت مربوط به دورترین سیلندر نسبت به روغن زن، قرار داد. اگر سیستم راه اندازی شود بعد از مدتی، رنگ زرد کم رنگ بایستی دیده شود، البته چکه کردن روغن نیز نشانه افراط در روغن زنی است.

تعمیرات و نگهداری واحد مراقبت پنوماتیک

روش های مراقبت و نگهداری روزمره براساس یک قاعده منظم ضروری و لازم هستند:

فیلتر پنوماتیک:

مقدار آب تقطیر شده بایستی به طور منظم بررسی گردد و همچنین نباید از سطح نشان داده شده در شیشه آبنما بیشتر شود. اگر آب از سطح مورد نظر بیشتر شود باعث ورود آب جمع شده به خطوط هوایی می شود. آب تقطیر شده اضافی باید با استفاده از شیر تخلیه تعبیه شده بر روی شیشه آبنما تخلیه شود. کارتریج فیلتر هم بایستی بررسی گردد و اگر نیاز است تمیز شده یا تعویض شود.

رگلاتور پنوماتیک:

این قطعه به شرطی که قبل از آن فیلتر هوا نصب شود، نیاز به تعمیر ندارد.

روغن زن پنوماتیک:

اگر روغن زن در سیستم نصب شده باشد بایستی شیشه روغن نما بررسی شود تا اگر لازم است روغن به میزان مشخص شده رسانده شود. قابل ذکر است که فیلتر پلاستیکی و کاسه روغن زن پنوماتیک نبایست به وسیله تری کلرواتیلن تمیز شود و باید توجه کرد که برای روغن زنی از روغن های معدنی استفاده گردد.

قیمت واحد مراقبت پنوماتیک

قیمت واحد مراقبت پنواتیک به عوامل مختلفی بستگی دارد که از جمله آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کیفیت ساخت بدنه
  • نوع فیلتر(نمدی یا فلزی)
  • میکرون بندی سنگ یا المنت فیلتر
  • مدل ظاهری و کیفیت ساخت اجزا

 نتیجه گیری

نبودن واحد مراقبت پنوماتیک تاثیرات بسیار منفی در صنعت خواهد داشت. به عنوان مثال خوردگی لوله ها، تخریب دستگاه ها و… . همچنین گاهی لازم می باشد که فشار کمتری از هوای فشرده در سیستم جریان پیدا کند، این دلایل نشانگر ضرورت های واحد مراقبت در سیستم می باشد. همچنین روغن زنی مانع از اصطکاک بین دستگاه ها می شود و با فیلتراسیون هوای ورودی به دستگاه ها از نفوذ رطوبت و آلاینده ها به دستگاه جلوگیری می شود.

یکی دیگر از مزایای واحد مراقبت تنظیم کردن فشار هوای ورودی به دستگاه ها است که در صنعت اهمیت بسیار زیادی دارد. لازم است بدانید که از واحد مراقبت می توان بیش از یک بار در صنعت استفاده کرد. به طور مثال برای بخش کمپرسورها می توان یک واحد مراقبت و برای بخش بعد از مخزن هم یک واحد دیگر لحاظ کرد که به انتخاب کاربر بستگی دارد.

واحد مراقبت پنوماتیک موجود در بهسام

واحد مراقبت هوا (دو تکه)

  • همراه با درجه و دو بست پایه
  • مورد استفاده هوای خروجی تمیز و چرب
اطلاعات فنی
حد فشار کاری ۰ ~ ۱۲ bar
حد دمای کاری +۵°C ~ +60°C
حد مجاز تنظیم فشار شکن ۰٫۵ ~ ۸٫۵ bar
دانه بندی فیلتر قابل عرضه ۵-۲۰-۴۰ میکرون
روغن مصرفی (روغن پاش) ISO VG 32
تخلیه آب فیلتر دستی

خرید واحد مراقبت در تهران

در صورتی که قصد خرید واحد مراقبت هوا با بهترین قیمت و ضمانت اصالت کالا را دارید با مراجعه به سایت بهسام پنوماتیک ، محصول مورد نظر خود را انتخاب و خریداری نمائید. همچنین برای اطلاعات بیشتر، می توانید با کارشناسان فروش ما در شرکت بهسام تماس بگیرید.

تماس بگیرید